NEDEN SEZARYAN ILE DOÄžUM

BaÅŸ-Çatı uyumsuzluÄŸu…
En sık sezaryan nedeni Can’ın başı ile Anne’nin kemik çatısının birbirine uymamasıdır. Ya Can’ın başı çok büyük olmakta ya da Anne’nin kemik çatısı ileri derecede dar olmaktadır. Ya da baÅŸ ile çatı birbirine uyar büyüklüktedir. Ancak başın kemik çatıya oturuÅŸ ÅŸekli başın çatıdan geçiÅŸini engeller.
Bazan doÄŸum ilerler. BaÅŸ iyice kemik çatının içine yerleÅŸir. Ama pozisyonu ters oturur. Bir türlü son hareketi yapıp dışarı çıkamaz. Bu durumda sancılar ne kadar güçlü olursa olsun Can’ın başı belli bir noktadan ileri geçemez. Sezaryan yapılmadığı takdirde hem Anne’nin hem de Can’ın yaÅŸamı tehlikeye girer. Hamilelik sırasında yapılan kontrollerde bu uyuÅŸmazlığı önceden saptayabilmekteyiz. Böylece gereksiz sancı çektirmeden planlı sezaryan ile doÄŸum yaptırmaktayız.
- Can Sıkıntı da…
Ikinci sık neden Can’ın sancılar baÅŸladıktan sonra sıkıntıya girmesidir. Bu durum Can için bir çeÅŸit nefes darlığıdır. Bu durum daha çok geliÅŸmesi geri kalmış ve Anne karnında iyi beslenememiÅŸ Can’larda görülür. Ayrıca doÄŸum gününün geçmesi, kordonun Can boynuna dolanması, ya da düğümlenmesi bu sıkıntıya neden olabilir. Bu durumun oluÅŸabileceÄŸi düzgün ve dikkatli yapılan kontrollerle anlaşılabilir ve uygun zamanda Anne’yi normal doÄŸuma bırakmadan sezaryanla doÄŸurtmak gerekir.
GeliÅŸme geriliÄŸi olan, yeteri kadar Anne karnında beslenememiÅŸ Can’ların eylem sırasında sıkıntıya girme oranı yüksektir. Bu nedenle belirgin geliÅŸme geriliÄŸi olan Canları fazla sıkıntıya sokmadan sezaryanla doÄŸurtmak en uygun yol olur.
Bazen Can saÄŸlıklıdır ve doÄŸum normal ilerlemektedir. Ama bir süre sonra Can’ın sıkıntıya girmeye baÅŸladığını gösteren belirtiler ortaya çıkar. Kalp sesleri bozulmaya, Can’ın dışkısı suyun içinde gözükmeye baÅŸlar. Bu durumda ya kordon sıkışmıştır, ya da plasentada ayrılmalar olmaktadır. Kordonu kısa olan Can, aÅŸağı doÄŸru hareket edince sıkıntıya girer. Böyle durumlarda doÄŸum yakınsa Anne’ye oksijen vererek, pozisyonun deÄŸiÅŸtirerek ve doÄŸuma aktif olarak yardım ederek vajinal yoldan doÄŸurtma ÅŸansı deÄŸerlendirilebilir. Ama Anne uzun sürecek bir doÄŸum sürecinin başında ise sezaryan yeÄŸlenmelidir.
Kanamalar…
Üçüncü önemli sezaryan nedeni kanamadır. EÄŸer Can’ın sonu önde yerleÅŸmiÅŸse ya da doÄŸum bitmeden son ayrılmaya baÅŸlamışsa çok ÅŸiddetli kanamalar olur. Düzenli kontrole gelen Annelerde bu tehlikeler önceden farkedilebilir ve zamanında sezaryan yapılarak hiç bir tehlike yaÅŸamadan hamilelik sonlandırılır. Yüksek tansiyonu olan veya son aylarda tansiyonu yükselmiÅŸ hamilelelerde son ayrılma riski daha fazladır. P>
Ters DuruÅŸlar…
Dördüncü önemli neden Can’ın uterusta ters ya da yan durmasıdır. 100 hamilelikten %95′inde en geç son ayda Can’ın başı aÅŸağı doÄŸru dönerek kemik çatıya yerleÅŸir. 100 hamileden 5′inde ise Can bu dönüşü yapamaz ve poposuyla kemik çatıya yerleÅŸir. Burada ters geliÅŸ söz konusudur.
Doğum eylemi sırasında baş önden ise doğum yolunu açar. Başın geçtiği her yerden gövde rahatlıkla geçer. Çünkü gövde başa göre daha esnektir. Bu nedenle popo önde giderken doğum yavaş ilerler. Poponun geçtiği yerden baş geçemeyebilir.
Ters geliÅŸte vajinal yoldan doÄŸum yaptırmaya çalışmak, Can’ın geleceÄŸi ile kumar oynmaktır. DoÄŸumun son anına kadar neler olacağı bilinemez. Can’ın vücudu doÄŸup kafası içeride sıkışabilir. Can canlı bile doÄŸsa ileride bir çok sakatlıklar ortaya çıkabilir. Onun için ters geliÅŸlerde doÄŸum sancılarını beklemeden sezaryan yapmak en uygunudur.
DiÄŸer nedenler…
Can’ın çok iri olması, Anne’ye ait ÅŸeker, tansiyon gibi hastalıklar, sonun önde gelmesi, ikiz hamilelikler, erken doÄŸumlar sayılabilir.
- Eski Sezaryanlılar…
Bu konudaki genel eÄŸilim daha önce sezaryanla doÄŸum yapmış Anneleri yine sezaryanla doÄŸurtmaktır. Öncelikle ilk doÄŸumda sezaryana yol açan neden sürüyorsa sezaryan kararı verilir. Bu neden ortadan kalkmış olsa bile eski dikiÅŸ yerlerinin zorlanmasından ve açılmasından korkulur. Bu nedenle yerleÅŸmiÅŸ bir deyiÅŸ vardır.”Bir kez sezaryan, daima sezaryan”. Ancak bu yaklaşım son yıllarda deÄŸiÅŸmiÅŸtir. GeliÅŸmiÅŸ ülkelerde sezaryanla doÄŸumun maliyeti normal doÄŸuma oranla çok fazladır. Bu nedenle özellikle özel saÄŸlık sigortası yapan ÅŸirketlerin de zorlamasıyla daha önce sezaryanla doÄŸum yapmış Annelere ikinci hamileliklerinde vajinal doÄŸum denenmesi yaygınlaÅŸmaktadır.
Son yıllarda ABD’de eski sezaryanlıların %60 a yakını vajinal yoldan doÄŸurtulmaya baÅŸlanmıştır. Iyi seçilmiÅŸ olgularda vajinal doÄŸum ÅŸansı oldukça yüksektir. O korkulan rahim yırtılmasının görülme sıklığı da fazla deÄŸildir. Ancak ülkemizin koÅŸulları henüz bu yaklaşımın çok uzağındadır. Çünkü bu hamilelerde doÄŸum eyleminin çok dikkatli izlenmesi gerekirki bu özel hastanelerde bile mümkün deÄŸildir. Ayrıca Ãœlkemizde hastalara kendilerine yapılan iÅŸlemleri anlatan epikriz dediÄŸimiz tıbbi raporun verilmesi yaygın deÄŸildir. Bu durumda ilk sezaryanın gerekçeleri bilinemez. Uterusa yapılan kesinin yeri önemlidir. EÄŸer kesi biraz yukarıdan yapılmış ise vajinal doÄŸum sırasında yırtılma riski aÅŸağıdan yapılmış kesilere göre daha fazladır.