Kalp kası hastalıkları

Kalp kası (miyokard) hastalıklarıevrimleri sırasında bir kalp kası bozununa neden olsalar bile iyice belirli bir başka nedenden ötürü ortaya çıkan doğuştan, kanlanma azalmasına bağlı ve atardamarlarla ilgili kalp hastalıklarıyla, kapak hastalıkları gibi kalp hastahklarını bir yana bırakırsakkalp kasının hastalanmasını kapsar.
Kalp kası hastalıklarını (miyokardiyopatiler) şöyle sınıflandıracağız:
— tıkayıcı olan ya da olmayan birincil kalp kası hastalıklari;
— bir sisterti’ hastahğına, bir sinirkas hastalığına, beslenme ve vitamin eksikliÄŸine ya da bir iç salgı bozukluÄŸuna baÄŸlı olarak geliÅŸen ikincil kalp kası hastalıklari;
— kalp kası iltihapları (miyokarditler). Kalp kasının tüm hastalıklannı tek tek göz
den geçirmeden önce, bu hastalıklardan herhangi birinin varlığında belirgin ama iyi açıklanmayan bir kalp bozukluğuyla karşılaşıldığında, teşhis koymanın en önemli sorun olduğunu belirtmek gerekir. Teşhis için, bilinen kalp hastalıklarınm özel nedenleri ayırdedilir ve kalp kası hastahğı ancak, çoğunlukla yorucu incelemelerle belirlenir. O halde, nedeni açıklanmamış bir kalp yetmezliği kar şısında kalp kası iltihabı teşhisi koymadan önce, aşağıdaki olasılıklar ayırdedilmelidir:
— eski bir atardamar yüksek basıncının kalbe yansıma olasılıği;
— çoğunlukla bir atardamar yüksek basıncına eşlik eden ağrısız bir kalp atardamarları sertliğine bağlı bir kalp bozukluğu;
— doğuştan bir oluşum bozukluğu;
— birincil kalp ritmi bozukluklarının yolaçtıgı bazı tam kalp yetmezlikleri;
— süregen bir sıkıştıncı kalp dışzarı iltihabı.
O halde, çoğunlukla kalbin tam muayenesi ve birçok tamamlayıcı muayene yardımıyla, olasılıklan ayıra ayıra konacak bir teşhis sözkonusu olacaktır,

TIKAYICI OLMAYAN BIRÄ°NCIL KALP KASl HASTALIKLARl
Bu kalp hastalıkları bilinen bir nedenleri olmamasıyla, kalp kasıyla (miyokard) ilgili anatomik bozunlarla ve ağır bir evrimle nitelenirler.
Çoğunlukla genç erişkinlerde (ama her yaşta ve çocukta da) görülebilirler. Kadma oranla erkekte daha sık raslanırlar.
NEDENLER
Bu hastalıkların nedenleri bilinmemekle birlikte, bazı etmenler sorumlu tutulmuştur: Bozukluk bırakmış olabilecek daha önceki bir kalp kası iltihabi; süregen alkol zehirlenmesi; potasyum eksikliği ve metabolik asidoz gibi metabolizma bo zukluklari; alerjik olaylar. Ama çoğunlukla, hiçbir nedensel etmen gösterilemez ve kalp kası hastalığı, gerçekten birincil gibi gözükür.

TEHŞİS Klinik belirtiler
Hastalık hiçbir işlevsel bozukluk göstermezken raslantıyla, sistemli bir radyolojik inceleme sırasında büyük bir kalp gözlenmesiyle ortaya çıkarılabilir. Ama çoğunlukla, çaba harcama sırasında gelen soluk darlığı, boğulma nöbetleri ve göğüs anjini tipi göğüs ağrılanyla, daha seyrek olarak da, apansızm ortaya çıkan tam kalp yetmezliğiyle kendini belli eder. Muayene bulguları nisbeten azdır. Büyük bir kalp varlığını gösteren yer değiştirmiş ve yaygın bir tepe atımı bulunur. Dinlemeyle, kalp atım sayısınm arttığı ve çok belirgin bir üçlü kalp sesi farkedilir. Hastaların yansında ikili kapak (mitral) yetmezliğine bağlı, kasılma dönemine raslayan ve «işlevsel» diye nitelendirilen bir üfürüm duyulabilir. Atardamar basmcı genellikle düşüktür; büyük ve küçük basınçlar arasındaki fark azalmıştır. Hastalığın kalp çalışmasını etkilemesi önceleri sol kalp yetmezliği biçiminde giderken, sonraları tam kalp yetmezliğine doğru gelişir.
Tamamlayıcı muayeneler Göğiis filmi çekme
Dört boşluğu da (özellikle sol karıncığı) büyümüş ve genişlemiş büyük bir kalp gösterir.
Elektrokardiyogram
Çoğunlukla değişmiştir, ama hastahğa özgü bir niteliği yoktur. Kanncık ya da kulakçık ekstrasistolleri, sol karıncık büyümesî, tam ya da tam olrnayan sol dal ileti kesikliği (bloku) görülebilir.
Anjiyokardiyografi
Kalbin bütün boşluklarının genişlediğini gösterir.
Kan akımıyla ilgili incelemeler
Kalp kasının kasılma işlevinin azaldığını ortaya koyarlar. Sol boşlukların basınçları, sağ boşluklara oranla daha çok bozulmuştur.
EVRÄ°M
Hastalık, iyileştirilemeyen kalp yetmezliğine doğru ilerler. Her an bayılma, sürekli ateş, uyarıları düğümsü dokudan, kulakçıktan ya da (özellikle) karıncıktan gelebilen bir taşikardi krizi, akciğer ambolisi gibi ihtilatlar ortaya çıkabilir.
TEDAVÄ°
Hastalık öyle bir aşamaya gelebilir ki, günümüzde tek düşünülebilecek tedavi kalp aktarımı olur.
TIKAYIGI KALP KASl HASTALIKLARI
Tıkayıcı kalp kası hastalıkları, karıncıkların kassal daralmasıdır; bu daralma özellikle sol karıncıkta görülür; karıncıklararası bölmedeki kalp kasının kalınlaşmasının (karıncığa doğru çıkmtı yaparak, kasılma sırasındaki pompalamada kan geçişine engel olur) sonucudur.
NEDENLER
Tıkayıcı kalp kası hastalıklarının nedenleri iyi belirlenmemiştir. Durumların çoğunda kökenleri bilinmez (bu biçime 1535 yaşlar arasında raslanır). Daha seyrek olarak ailesel nitelikleri bilinebilir (bu durum daha çok kadınlarda gözlenir).
TEÅžHÄ°S
Tıkayıcı kalp hastahkları belirti vermeyebilirler; ama çoğunlukla, çaba harcama sırasında gelen soluk darlığı ya da çarpıntı gibi yalın rahatsızlıklarla ya da gene çaba harcama sırasında gelen göğüs anjini tipinde kalp bölgesi ağrılarıyla ve sert bir hareket sırasında bayılma gibi daha dikkat çekici belirtilerle ortaya çıkarlar.
Klinik belirtiler
Klinik muayenede başlıca belirti, en iyi göğüs kemiğinin sol yan bölgesinde ve kalp tepesinde duyulan, aort odağına doğru yayılan ve kasılma dönemine raslayan pompalama üfürümüdür. Genellikle orta şiddette, dinlenmede ve soluk alışta azalan, soluk verişte ve hareket sırasmda artan bir üfürüm sözkonusudur. Ayrıca, tepe atımı çoğunlukla şiddetlenmiştir; sık sık üçlü kalp sesi duyulur.
Tamamlayıcı muayeneler Standart göğüs filmi çekme
Fazla bilgi vermez. Kalp ender olarak çok büyümüş bulunur. Çoğunlukla sol karıncık hacmi orta derecede artmıştır. Aort beklenenden küçüktür.
Elektrokardiyogram
Çoğunlukla anormallikler gösterir; ama bunlar hastalığa özgü değildir. Birçok hastada sol karıncık büyümesi belirtileri, bazen de özgül Q dalgalarının ve karıncık yeniden kutuplaşma bozukluklarının varlığıyla birlikte özel bir «yalancıenfarktüs» görünümü verir.
Anjiyokardiyografi
Anjiyokardiyografi, özellikle de sineanjiyokardiyografi (hastalık dinamik bir bozukluk olduğundan), teşhise büyük yardımı olan tamamlayıcı muayenelerden biridir.
Sol karıncıkta seçici bir anjiyokardiyografi ya da toplardamar yoluyla anjiyokardiyografi yapılabilir.
Bu muayene çoğunlukla, biçimi bozulmuş bir sağ karıncık gölgesi ve çok daha önemli olan sol karıncık anormallikleri ortaya koyar. Sol kanncığm serbest çeperi kalınlaşmış, boşluğunun ekseni bozulmuştur; özellikle kum saati görünümünü
anımsatan iki bölmelilik durumu vardır; hattâ, bu bölmelerden alttaki, kasılma sırasmda karıncıktan ayrılabilir. Bu boğumlanma, hastalığa özgüdür.
Fonokardiyogram
Kasılma devresine raslayân üfürümün niteliklerini ve kalp sesleriyle ilişkilerini belirlemeye yarar.
Şahdamarı kardiyogramı (karotidogram)
Şahdaman (karotis) nabzınm kaydı, temel muayenelerden biridir; çünkü kansız bir yöntemle teşhis konulmasını sağlar. Hızlı, kısalmış bir yükselme (0,11 saniye yerine 0,08 saniyelik bir çıkış zamanı) ve uzamış bir pompalama süresiyle, kasılma döneminde özel bir görünüm verir. Bu özellikler, kasılma dönemindeki pompalamayı engelleyen bir şey bulunduğunu gösterirler.
Sol kalbe soııda uygulama
Tıkayıcı kalp kası hastalıklarının teşhisine mutlak kesinliği, yalnızca sol kalp boşluklanna sonda uygulanması getirir. Bu uygulama sol karıncığın her yerinde basıncın aynı olmadığmı, engelin önündeki ve arkasındaki bölgelere uyan kasılmayla ilgili iki basınç değeri bulunduğunu gösterir; biri tepe bölgesinde anormal yüksek, öteki normal ve kasılmadaki aort basıncına eşit olan bu iki basınç değeri, karıncıktaki basınç farklılığını ortaya koyar. Bu karıncık içi basmç farkı, hastadan hastaya ve aynı hastada zamanla değişebilir: 0 ile 180 mm civa arasmdadır.
SaÄŸ kalbe sonda uygulama
Sağ kalbe sonda uygulanması, bazı hastalarda sol karmcıktaki aynı anormallikleri yansıtabilir.
EVRÄ°M
Tıkayıcı kalp hastalıklarının evrimi değişkendir. Yavaş ilerler gibi görünürler, uzun süre gizli kalırlar ve işlevsel bozukluklar giderek ağırlaşır. Ana tehlikeler taşikardi (kalp atım sayısı artışı) ya da karıncık fibrilasyonu gibi ritim bozuklukları ve tıkanmanın apansızın şiddetlenmesidir. Ayrıca, hastalığın evrimi bakteri kökenli bir kalp içzarı iltihabı ile, daha sık olarak da bir kalp yetmezliğiyle ağırlaşabilir.

TEDAVÄ°
İlaç tedavisi
Karıncığin pompalama gücünü düzelten, ama ancak hastalığın bazı biçimlerinde etkili olan ,3bloke edici grubundan ilaçlar kullanılır. Bunun dışında yapılacak şey, hastaya sakin bir yaşam sürmesini, yorulmamasını özellikle de karıncık içindeki basınç farkım yükselterek hastalığı ağırlaştırabilecek ilaçlardan (izoproterenol, nitrat türev leri ve kalp güçlendiriciler) sakmmasını öğütlemektir.
Cerrahi tedavi
Doğrudan doğruya daraltıcı kalınlaşmayı hedef alır. Ya kas oluşumu diklemesine kesilir (Bigelow miyotomisi) ya da kalınlaşmış kasın az ya da çok önemli bir bölümü kesilip çıkarıhr (miyomektomi). Sonuçların uzun süreli değerlendirilmesi güçtür. Bununla birlikte, ameliyat oldukça tehlikelidir. Karmcık içi basınç farkı yüksek olan ya da işlevsel olarak hastalığı kaldıramayan hastalara yapılır.
Kalp kası hastalıkh kişi sakin bir yaşam sürtneli ve aşırı çaba harcamadan kaçınmalıdır.