Basurlar

Basur (hemoroit), göden bağırsağının toplardamar kanını götüren göden bağırsağı toplardamarlarının (hemoroida) toplardamarlar) anormal genişlemesidir. Bu genişleme kan durgunluğu ile birlikte gider.
Çok sık rastlanan bu hastalık erişkinlerde görülür. Çocuklarda görülmesi kuraldışı bir durum olan basurlar, ergenlik çağından başlayarak ortaya çıkabilirler. Gerçekten, göden bağırsağı toplardamarları düzeyinde toplardamar kan akımını azaltan bütün durumlar (şişmanlık, hareketsiz yaşam) basurlara yol açabilir. Ayrıca siroz, prostat urlan, göden bağırsağı kanserleri, gebelik gibi değişik nedenlerle de ortaya çıkarlar.
Tedavi, ihtilatların eklendiÄŸi durumlarda gereklidir (ilaç tedavisi ya da cerrahi tedavi). Hastalığın geleceÄŸi iyi’dir.
Basurlar genellikle belirti vermezler. Yalnızca bir ihtilat, hastanın kendisinde basur olduğunun farkına varmasını sağlar. Dolayısıyla, bu hastalık
Çok baharatlı besinler ve binicilik, basurların ortaya çıkışını kolaylaştırıcı etmenlerdir sırasında sık görülen bir olay olan kanama ihtilatıyla birlikteki biçimi inceleyeceğiz.

NEDENLER
İhtilatların çeşitli nedenleri vardır.
Çoğunlukla bir barsak geçiş bozukluğu (kabızlıktan çok ishal) söz konusudur. Sulu dışkılar son derece tahriş edicidirler.
Kabızlardaysa, çoğunlukla müshillerin kullanılması ihtilatlara yolaçar. Alkollü içkiler, biberli besinler, binicilik, uzun otomobil yolculuklar hastalığın ortaya çıkışını kolaylaştırıcı etmenlerdir.
TEÅžHÄ°S klinik belirtiler
Hasta, makattan gelen kanamalardan yakınır. Genellikle parlak kırmızı renkli olan bu kanamalar, dışkılama sırasında belirir. Bazen dışkıların üstünü örter, bazen dışkıların geçişinden hemen sonra, ya tuvalet kağıdım lekeleyerek ya da fışkırtma biçiminde ortaya çıkarlar. Ayrıca, makata derece ya da bir fitil konmasıyla da belirirler; bol miktarda olmalarına çok ender raslanır; yalnızca uzun süre tekrarlarlarsa kansızlığa yol açabilirler.
Klinik muayene
Makatgöden bağırsağının klinik muayenesi, hasta dizdirsek durumunda (secde durumu) iken yapay bir aydınlatma altıda yapılır. 3 evrelidir. Gözle muayene; parmakla muayene; makat ve göden barsağı içine bakma

Gözle muayene
Makat kenarının muayenesi, makatın ışınsal mukoza kıvrıntılarının düzeltilmesiyle dikkatlice yapılmamdır. Çoğunlukla beyazımsı pembe görünümlü, eski bir göden bağırsağı toplardamarı trombozunun yerini alan bir bağdokusu oluşumuyla ilgili bir iz görülür.
Ayrıca gene çoğunlukla, basurla birlikte olan bir makat çatlağı, bir makat göden barsağı iltihabı ya da küçük bir apse araştırır. Dış basurlar, göden barsağı alt toplardamar dallarının genişlemeleri sonucudur. İç basurlarsa, göden barsağı üst ve orta toplardamar dallarının genişlemeleri ile oluşurlar; üstleri mukozayla örtülüdür ve makat kanalı içinde yerleşirler.
Göden barsağının parmakla muayenesi
Bu hastalarda,

göden barsağının parmakla muayenesi son derece özenle (tahriş etmeden) uy
gulanmalıdır. Göden barsağının leğen parçasının bütün yüzlerini incelemeyi ve birlikte bulunabilecek iyicil ya da kötücül bir uru aramayı sağlar. Bu tür bir bozun her hastada düzenli olarak aranmalıdır.
Gerçekten, klinik muayene yalın basurlarla göden barsağı urlarını birbirinden ayırt etmeyi sağlamaz. Göden barsağının parmakla muayenesinde, makat büzücü kasının gerginliği denetlenir ve ihtilatlı iç basurlar araştırılır. Toplardamarların yalın genişlemesi olan ihtilatsız iç basurlar, kesinlikle ağrısızdırlar; oysa ihtilatlı iç basurlar yumurtamsı düz sert ve parmakla muayenede çoğun

Makat içine bakma muayenesi
Makat içine bakma muayenesi (anüskopi), basur hastalığının kesin teşhisini koymayı sağlar. Bazen, basura bağlı makat iltihabı görülür (mukoza kırmızıdır ve kan toplanması vardır); bazen, bir mukoza çukurcuğu düzeyinde yerleşmiş

MAKAT GÖDEN BARSAĞI BÖLGESİ
küçük bir apse bulunur; bazen de kanla dolu büyük bir toplardamar yumağı bulunabilir. Bu muayenede görünüm çoğunlukla şaşırtıcıdır; çünkü, klinik belirtiler ile bozunların evresi arasıda çok az paralellik vardır.
Aynı zamanda yapılan göden barsağı içine bakma muayenesi (rektoskopi), bir göden barsağısigmamsı kalın barsak urunu araştırmayı sağlar.
En küçük kuşkuda, bu muayene baryumlu lavmanla tamamlanır.

EVRÄ°M
Basur oluştu mu, hiç bir zaman tam olarak geçmez. Hastalık, ilaçla tedavi edilen bir ihtilattan sonra sessizleşebilir. Hastalığın bu tam sessizliği (hiç belirti vermemesi), önceden beri var olan, ancak yıllar boyu belirti vermemesi nedeniyle açığa çıkarılmamış basurlar bulunmasını açıklar.
Ä°htilatlar
Çoğunlukla iyicil olan kanama ihtilatlanndan
söz etmiştik. Şimdi gene sık rastlanan öteki 2 ihtilatı inceleyeceğiz: Göden barsağı toplardamarlarını trombozuna bağlı ağrılar; göden barsağı sarkması.
Trombozlara bağlı ağrılar
Ciddi bir ihtilattırlar.
Bazen ağırlık, yalancı dışkılama isteği, tam olmayan dışkılama duyumu gibi belirtilerle yalnızca bir iltihap söz konusu olabilir; bu tip ağrı, çoğunlukla alkol ya da baharatlı yiyecekler alındıktan sonra başlar.
Ağrı çoğunlukla sürekli ve zonklayıcıdır; genellikle hastanın oturmasını ve yürümesini engelleyecek derecede şiddetlidir. Bunlar,bir basur trombozundan şüphelenmek için yeterlidir ve yerel muayene, bütün hastalarda teşhisin doğrulanmasını sağlar.
Dış basurlarda makat kenarına bakmak, küçük bir bezelye ile fındık boyu arasında, deriyle örtülü, gergin, sert, mavimsi, özellikle en küçük dokunmada son derece ağrıyan bir kabarıklık bulmayı

BASURLU KİŞİLERİN SAĞLIK KORUNMASI
Nasıl bir beslenme rejimi izlenmelidir?
Basurlu kişiler için özel bir beslenme rejimi yoktur. Beslenme rejimi, barsak geçişini düzenlemeyi sağlamalıdır; çünkü ishal ve kabızlık, basurlar düzeyinde ihtilatları elverişli kılan etmenlerdir.
Kabızlığa eğilimi olan bir hasta, bu durumu önleyecek bir beslenme rejimi izlemeli; ayrıca, bu rejime çoğunlukla ilaç tedavisi de eklenmelidir (bütün tahriş edici müshil ilaçları, ihtilatlara yol açtıklarndan kesinlikle kullanılmamalıdırlar). İshale eğilimi olan bir hastada, ishal beslenme refimiyle denetim altıya alınmalıdır; çünkü, klasik düşünceye göre, ishal kabızlıktan daha çok ihtilata yol açar.
Bazı besinler, kesinlikle alınmamalıdır:
— alkol ve baharatlar (ağrı nöbetleri başlatırlar);
— kahve.
Buna karşılık, oldukça bol miktarda su içmek yararlı olur.
Öğütlenmeyecek etkinlikler nelerdir?
Bazı etkinlikler de ihtilatların ortaya çıkışım
kolaylaştırırlar. Bunların başlıcalar şunlardır:
— binicilik sporu;
— otomobille uzun yolculuklar;
— yüksek bölgelerde oturma;
— basıncı iyi ayarlanmamış uçaklarla yolculuk.
Ayrıca, hareketsiz yaşam ve şişmanlık da, ihtilatları kolaylaştırıcı durumlardır. Bu gibi durumların, zayıflatıcı bir beslenme rejimi ve orta dereceli, ama düzenli bir hareketlilikle tedavi edilmeleri gerekir.

İhtilatları önlemek için neler yapılabilir?
Makat bölgesi her gün titizlikle temizlenmelidir; sabun ve mikrop kırıcı maddeler kullanılmaksızın ılık suyla yıkama yapılmalıdır.
Aynı biçimde, tuvalet kağıdı kullanımı da kaldırılmalı, yerine yumuşak bir sünger ya da pamuk kullanılmalıdır.
Sentetik iç çamaşırları giymekten ve bu iç çamaşırlarını deterjanlarla yıkamaktan kaçınmalıdır.
Tahrişi artıran bütün terletici durumlardan da sakınmalıdır: Plastik üstünde uzun süre oturma; aşırı beden çalışması; v.b.

MAKAT GÖDEN BARSAĞI BÖLGESİ
sağlar. Bu durumun nedeni, makat kenarında toplardamarın yırtılmasıyla, derialtı dokuları içinde pıhti oluşmasıdır. Otomobil yolculuğu gibi uzun süre oturma durumları, trombozu ortaya çıkarıcı etmenlerden olabilir. Tedavi edilmeden evrim, genellikle belirtilerin gerilemesine doğru olur. Ağrı yaklaşık bir haftada, şişlik yaklaşık onbeş günde yiter.

Bununla birlikte, bu bozunu kanama ve sonradan bağdokusu gelişmesiyle nedbeleşecek bir yara izleyebilir ve sonuçta bir deri kabartısı kalır. Genellikle bir yakınmaya neden olmayan bu kabartıya «basur memesi» denir.
İç basur trombozu, makat içine bakma muayenesiyle teşhis edilir. Özellikleri dış basur trombonununkilerle aynıdır. Evrimi çoğunlukla yalındır: Birkaç saatte ağrının yitmesi; birkaç günde pıhtının yerini bağdokusunun almasıyla şişliğin yitmesi. Bununla birlikte, burada da yaralaşma ve az miktarda kanama tehlikesi vardır.
İç basurun dışarı çıkması
İç basurun dışarı çıkmasına (prolapsus ya da basur sarkması) çoğunlukla hastalar iyi katlanır. Basurlar, dışkılama sırasında dışarı çıkar, sonra içeri girerler. Burada tehlike, apansız ve çok ağrılı bir durum olan basur boğulmasıdır. Dışkılama sırasında hasta çok şiddetli bir ağrı duyar ve her zaman yerine sokabildiği dışarı çıkmış basuru.yerine sokulamaz bir durum alır; ağrı çok rahatsız edicidir ve giderek artar. Yalnızca, bazen sırtüstü yatmayla hafifletilebilir. Muayenede, basur kütlesinin oluşturduğu morumsu bir şişliğin bulunması, teşhisi koydurur. Basur boğulmasının tedavisiz evrimi uzun ve ağrılıdır (yaklaşık 3 hafta). Ağrı 10 gün boyunca sürer ve basurlar ağır ağır yeniden geri sokulabilir duruma gelirler. Ayrıca ihtilatlara da raslanır: Bazen önemli miktarda olan kanamalar; yaralaşma; yaranın enfeksiyona uğraması; makat göden barsağı iltihabı.

TEDAVÄ°
Her ihtilat için uygulanan tedavi farklıdır. Düzenli bir muayene sırasında rastlantıyla bulunan basurlar, özel bir tedavi gerektirmezler. Hekim, hastayı ikna ve ihtilatların tehlikeleri konusunda uyarmalı, hastada barsak geçişi bozuklukların, özellikle kabızlık varsa, bunları ortadan kaldırmak amacıyla bazı sağlık koruma beslenme rejimi kurallarına uymasını istemelidir.
Basur kökenli makat iltihabın tedavisi
Basur kökenli makat iltihabı hastaları genellikle kabızdırlar. Barsak geçiÅŸinin düzenlenmesi,parafin yağı ve helmeler yardımıyla saÄŸlanır (bütün tahriÅŸ edici müshiller kesinlikle yasaklanmalıdır). Basurun tedavisindeyse, makat büzücü kasının kasılması sıcak su oturma banyolarıyla çözülebilir; bizmutlu ya’ da koloidal gümüşlü basur fitilleri, aÄŸrı giderici ve kanamayı durdurucu merhemler de kullanılabilir. Merhemler genellikle daha az etkilidirler ve makat iltihabı düzeyine eriÅŸemezler.
Basur kütlesinin tedavisi
Muayenede kanla dolu iç basur kütlesi bulunursa, en iyi tedavi basurun sertleştirilmesidir. Sertleştirme, kinin klor hidrat ve üre karışımıyla ya da sodyum morrhuat ile yapılır. Anoskopla iç basûrlar gözle görülerek, bu sıvı eriyik, bir iğneyle basurların merkezine verilir. Yaklaşık 6 hafta süreyle, haftada bir kez iğne yapma genellikle yeterlidir.
Dışa çıkan ve yerine sokulamayan iç basur kütlesi, çoğunlukla cerrahi tedavi gerektirir ve basur çıkarımı (hemoroyidektomi) ameliyatı uygulanır.
Ameliyat sonrasında genellikle sorun çıkmaz; yaklaşık bir hafta boyunca (ortalama hastanede kahş süresi) yerel bakım gereklidir.
Basur trombozlarının tedavisinde, yakınmalar azsa ya da ağrının yitmeye başladığı 2448 saatlerden sonra görülmüşse, sıcak su oturma banyosu öğütlenir. Yakınmalar çok fazlaysa, kabanklığın üstündeki deriye yapılan bir keşiyle pıhtının boşaltılması gerekir.

SONUÇ
Çoğunlukla erişkinlerde rastlanan ve sık görülen bu hastalığı, hasta ancak ihtilatlarından biri sırasında fark eder. Erken tedavi edilirse, sonuçlar iyidir.