AkciÄŸer asbestozu

AKCÄ°ÄžER ASBESTOZU
Nedenler
Bu akciğer toz hastalığının sorumlu etkeni amyant tozlarıdır. Demir, alüminyum, sodyum gibi değişik metallerle birleşik olarak bulunurlar. Sanayide 3 tür amyant lifi kullanılır.
Akciğer asbestozuna açık meslekler
Kişiyi amyant tozlarıyla dolu ortamda bırakan üç meslek vardır.
Açık tavanlı amyanta ocakları
Çok fazla toz çıkması nedeni ile ciddi sonuçlar veren öğütme (lifleri ayırma) ve çekme işlemlerinin tersine, açık tavanlı ocaklarda çalışma, işçileri fazla etkilemez.
Dokuma sanayisi
Halatlıma, ipliklime, dokuma işlemleri sırasında liiin dokuma ipliğine dönüştürülmesi, asbestoza en çok yol açan iştir.

Öteki sanayiler
Yalıkanlar, contalar, debriyaj ya da fren parçaları, akümülatörlerin kapları gibi birçok sanayi ürünü amyant kapsar; işlenirken toz oluşumunun önlenmesi çok zor olan silikozun tersine, amyantın işlenmesi sırasında toz oluşumuna engel olunabilir. Islatılmış ya da zamk, reçine içine sarılmış lif çok az toz verir. Ne var ki, dokuma sanayisinde bu işlemler kuru yapılmaktadır.

En tehlikeli amyant taneciklerien

tehlikeli amyant tanecikleri orta boyda (10100 mikron) olanlardır. Daha iri oldukları zaman alt solunum yollarına giremezler. 25.mikron boyunda oldukları zaman, titrek tüyler ve bronş salgıları aracılığıyla dışarı atılırlar.

Akciğerlerin görünümü
Akciğerin çıplak gözle yapılan incelemesi, gri, kahverengimsi, sert, kalınlaşmış bir akciğer zarı ile çevrili organlar gösterir. Çoğunlukla, akciğerlerin  tepelerinde  yaygın  bir amfizem  bulunur.
Mikroskop incelemesi, araları sağlam bölgelerle kesilmiş yaygın bir bağdokusu artışı gösterir. En sık karşılaşılan bozun, akciğer hava keseciklerinde hücre çoğalmasıdır.

TeÅŸhis
Klinik belirtiler
Hastalığın başlangıcı sinsidir. İlk klinik belirtiler, amyant tozlarıyla birçok yıl ilişkiden sonra belirir. Silikoz hastalığında olduğu gibi, tozlarla ilişkide olma süresi ne kadar uzunsa, tozluluk ne kadar yoğunsa, hastalık o kadar ciddidir.
İlk belirti ilerleyici bir soluk darlığıdır. Önceleri daha büyük çaba harcamalar sırasında, sonraları daha önemsiz hareketlerde belirir. Çoğunlukla, göğüs kafesinin her yanma yayılan göğüs ağrılarıyla birliktedir. Öksürük ve balgam çıkarma gibi bronş tahrişi belirtileri de görülür.
Klinik muayene fazla bilgi sağlamaz. Çomakparmaklılık, çaba harcama sırasında gelen siyanoz görülebilir. Bu belirtilerin hiçbiri hastalığa özgü değildir; ama soluk darlığının, siyanozun ve amyantla ilişkili olma ön bilgisinin birleşmesi, hastalığı akla getirir.

Tamamlayıcı muayeneler
Röntgen muayenesi
Röntgen filmi teşhisin temel öğesidir. Önden ve yandan filmler yeterlidir. Başlangıçta görüntü
ler fazla bilgi vermez; bronş damar ağının belirginleştiği görüliirse de, 40 yaşını aşmış kişilerde bu görüntü normal olabilir. Her 6 ayda bir tekrarlanan filmler, hastalığın hızla belirginleşişini gösterebilir. Daha sonraları; bozunlar kesinlikle görülür duruma gelirler: Akciğer göbeği çevresinin belirginleşmesi ile örümcek ağı ya da kirpi görüntüsü. Bu arada akciğer zarında kireçlenmeler de olabilir. Silikozdaki gibi büyük düğümcük görünümüne ve lenf düğümü büyümesine raslanmaz. Balgamın incelenmesi çok önemlidir; küme biçiminde toplanmış ve son derece bol miktarda demirli cisimlerin varlığı, teşhis açısından çok değerlidir. İşlevsel araştırma, bir bağdokusu artışı ile karbondiyoksit atımında bir düşme ortaya koyar.

Evrim
Evrim ciddidir ve silikozda olduğu gibi hastalık, hastanın amyant tozlu ortamdan uzaklaşmasından sonra bile gelişir. Soluk darlığı ve siyanoz giderek artar. 1020 yılda, süreğen solunum yetmezliği belirir. Akciğer enfeksiyonu ihtilatlarına daha ender rastlanır. Asbestozlu akciğerde, bronş kanseri oluşumuna oldukça sık rastlanır.
Ayrıca akciğer zarı bozukları ve akciğer zarı kanseri de sık görülür.